Ηλιοπούλου Καλλιόπη

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Τμήμα Διαιτολογίας

Τι είναι η δυσθρεψία;

​Η δυσθρεψία χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή πρόσληψη ή αξιοποίηση ενέργειας και θρεπτικών συστατικών, με αποτέλεσμα τη μεταβολή της σύστασης του σώματος και την επιδείνωση της σωματικής λειτουργικότητας.

Παράγοντες εμφάνισής της αποτελούν η μειωμένη πρόσληψη τροφής, οι διαταραχές πέψης και απορρόφησης, καθώς και οι μεταβολικές αλλαγές και η φλεγμονή που συνοδεύουν οξέα ή χρόνια νοσήματα.

Ποιες είναι οι ενδείξεις διατροφικού κινδύνου;

Η δυσθρεψία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πορεία της νόσου, καθώς συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, καθυστερημένη ανάρρωση και παρατεταμένη νοσηλεία. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται έγκαιρα ενδείξεις που μπορεί να υποδηλώνουν αυξημένο διατροφικό κίνδυνο, όπως:

• Ακούσια απώλεια σωματικού βάρους, ιδιαίτερα όταν είναι σημαντική ή ταχεία
• Μειωμένη όρεξη και περιορισμένη πρόσληψη τροφής για παρατεταμένο διάστημα
• Απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης, με πιθανό περιορισμό κινητικότητας
• Δυσκολίες στη σίτιση ή στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, όπως δυσφαγία και επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα

Η παρουσία αυτών των ενδείξεων δεν επιβεβαιώνει απαραίτητα τη δυσθρεψία, αλλά υποδεικνύει την ανάγκη για συστηματική διατροφική αξιολόγηση.

Πώς διαγιγνώσκεται η δυσθρεψία;

Η διάγνωση της δυσθρεψίας βασίζεται σε μια συστηματική διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει αρχικά τον έλεγχο διατροφικού κινδύνου (nutritional screening) με τη χρήση επικυρωμένων εργαλείων και στη συνέχεια, σε ασθενείς που διαπιστώνεται αυξημένος κίνδυνος, τη διενέργεια  ολοκληρωμένης διατροφικής αξιολόγησης από τον Κλινικό Διαιτολόγο- Διατροφολόγο ή άλλο κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα διεθνή κριτήρια GLIM (Global Leadership Initiative on Malnutrition, 2025) η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό δύο κατηγοριών κριτηρίων:

Η διάγνωση της δυσθρεψίας προϋποθέτει την παρουσία τουλάχιστον ενός φαινοτυπικού και ενός αιτιολογικού κριτηρίου. Η αξιολόγηση των φαινοτυπικών κριτηρίων επιτρέπει επιπλέον τον προσδιορισμό της βαρύτητάς της, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό εξατομικευμένης διατροφικής παρέμβασης.

Η διατροφική φροντίδα κάνει τη διαφορά

Μετά την αναγνώριση και αξιολόγηση της δυσθρεψίας, καθοριστικό βήμα αποτελεί η έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης διατροφικής υποστήριξης. 

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού (ESPEN), η διατροφική παρέμβαση πρέπει να εξατομικεύεται, λαμβάνοντας υπόψη την κλινική κατάσταση, τις ενεργειακές και πρωτεϊνικές ανάγκες, καθώς και τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος.

Ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς, μπορεί να περιλαμβάνει:  

• Προσαρμογή και εμπλουτισμό της συνήθους διατροφής, για επαρκή κάλυψη των διατροφικών αναγκών
• Πόσιμα ειδικά διατροφικά σκευάσματα, όταν η πρόσληψη μέσω της συνήθους διατροφής δεν επαρκεί
• Εντερική ή παρεντερική διατροφή, όταν η από του στόματος σίτιση δεν είναι εφικτή ή επαρκής, ανάλογα με τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και τις κλινικές ενδείξεις.

Στο Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν, το Τμήμα Διαιτολογίας– Διατροφής εφαρμόζει εξατομικευμένη διατροφική φροντίδα, σύμφωνα με τις σύγχρονες επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες, με στόχο την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της δυσθρεψίας, σε συνεργασία με τη διεπιστημονική ομάδα υγείας.

Με αφορμή το nutritionDay 2026 (12 Νοεμβρίου) και την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τη Δυσθρεψία της ESPEN (9–13 Νοεμβρίου 2026), αναδεικνύεται η ανάγκη ενσωμάτωσης της διατροφικής φροντίδας στην καθημερινή κλινική πρακτική και η συμβολή της στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Η διατροφική φροντίδα δεν αποτελεί απλώς μια υποστηρικτική παρέμβαση, αλλά αναπόσπαστο μέρος της ολοκληρωμένης θεραπευτικής αντιμετώπισης του ασθενούς.

Βιβλιογραφία

1. Cederholm T, Jensen GL, Correia MITD, et al. The GLIM consensus approach to diagnosis of malnutrition: A 5-year update. Clin Nutr. 2025;49:11–20. doi:10.1016/j.clnu.2025.03.018.
2. Wunderle C, Gomes F, Schuetz P, et al. ESPEN practical guideline: Nutritional support for polymorbid medical inpatients. Clin Nutr. 2024;43(3):674–691. doi:10.1016/j.clnu.2024.01.008.
3. Thibault R, Abbasoglu O, Ioannou E, et al. ESPEN guideline on hospital nutrition. Clin Nutr. 2021;40(12):5684–5709. doi:10.1016/j.clnu.2021.09.039.
4. European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN). Malnutrition Awareness Week 2026 [Internet]. Available from: https://www.espen.org/activities/malnutrition-awareness-week/