Παθολόγος, Ομ. Καθηγήτρια ΕΚΠΑ, Συνεργάτις Β΄ Παθολογικής Κλινικής, Υπεύθυνη Ιατρείου Τεχνολογίας Διαβήτη, Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν
Η συνεχής καταγραφή γλυκόζης (Continuous Glucose Monitoring – CGM) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις στη φροντίδα του διαβήτη τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για ένα σύστημα που παρακολουθεί τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα όλο το 24ωρο, παρέχοντας μετρήσεις ανά λίγα λεπτά και προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της γλυκαιμικής πορείας του ατόμου.
Πώς λειτουργεί το CGM
Ένας μικροσκοπικός αισθητήρας, τοποθετείται συνήθως στο μπράτσο με τη βοήθεια ενός αυτόματου εισαγωγέα. Ο αισθητήρας μετρά τη γλυκόζη στο διάμεσο υγρό, δηλαδή στο υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στα κύτταρα, και όχι απευθείας στο αίμα.
Οι μετρήσεις αποστέλλονται ασύρματα σε μια συσκευή-δέκτη, σε smartphone ή σε αντλία ινσουλίνης, επιτρέποντας στον χρήστη να βλέπει σε πραγματικό χρόνο τα επίπεδα σακχάρου του. Τα δεδομένα μπορούν επίσης να μεταφορτωθούν σε υπολογιστή ή σε διαδικτυακές πλατφόρμες, όπου παρουσιάζονται γραφικά και αναλύονται, βοηθώντας στην καλύτερη κατανόηση των τάσεων και των μοτίβων.
Γιατί το CGM αλλάζει τον τρόπο διαχείρισης του διαβήτη
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μετρήσεις με τρύπημα του δακτύλου, που δίνουν μόνο μια στιγμιαία εικόνα, το CGM προσφέρει μια συνεχή ροή πληροφοριών. Έτσι, ο χρήστης μπορεί να δει όχι μόνο πού βρίσκεται το σάκχαρό του, αλλά και προς τα πού κατευθύνεται.
Πλήρης εικόνα για τον ίδιο τον ασθενή
- Παρακολούθηση της πορείας του σακχάρου σε όλο το 24ωρο
- Εντοπισμός «κρυφών» υπογλυκαιμιών ή υπεργλυκαιμιών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας
- Προειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο όταν τα επίπεδα γλυκόζης ανεβαίνουν ή πέφτουν επικίνδυνα
- Καλύτερη κατανόηση του πώς επηρεάζουν το σάκχαρο η διατροφή, η άσκηση και το στρες
- Περισσότερος χρόνος εντός των επιθυμητών ορίων γλυκόζης (Time in Range), που συνδέεται με καλύτερη μακροπρόθεσμη υγεία
Πολύτιμο εργαλείο και για τον γιατρό
Ένα σημαντικό πλεονέκτημα του CGM είναι η δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης. Οι μετρήσεις μπορούν να κοινοποιηθούν στον γιατρό, ο οποίος αποκτά μια λεπτομερή εικόνα της γλυκαιμικής ρύθμισης του ασθενούς. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για παιδιά, ηλικιωμένους ή άτομα με συχνές υπογλυκαιμίες, καθώς επιτρέπει έγκαιρες παρεμβάσεις και εξατομικευμένη θεραπεία.
Τι μπορεί να αποκαλύψει το CGM
Η συνεχής καταγραφή γλυκόζης βοηθά στον εντοπισμό συγκεκριμένων προβλημάτων, όπως:
- Υπεργλυκαιμικές αιχμές μετά τα γεύματα
- Παρατεταμένη υπεργλυκαιμία μετά το δείπνο
- Υπογλυκαιμικά επεισόδια μετά από διορθωτικές δόσεις ινσουλίνης
- Προδιάθεση για διαβήτη
Με βάση αυτά τα δεδομένα, μπορούν να γίνουν στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως:
- Αναθεώρηση του διατροφικού προγράμματος και παραπομπή σε διαιτολόγο
- Καλύτερη κατανομή των γευμάτων και μείωση της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης
- Οδηγίες για τη διαχείριση μεγάλων ή λιπαρών γευμάτων
- Ακριβέστερη καταμέτρηση υδατανθράκων και προσαρμογή της αναλογίας ινσουλίνης
- Ρύθμιση της δόσης φαρμάκων ή της βασικής ινσουλίνης
Το CGM στα νοσοκομεία: ένα νέο πρότυπο φροντίδας
Η χρήση της συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης στα νοσοκομεία θεωρείται πλέον σημαντική πρόοδος στη φροντίδα των ασθενών υψηλού κινδύνου. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα κατά την πανδημία COVID-19, η τεχνολογία CGM αξιοποιήθηκε για τη βελτίωση της ασφάλειας και της ποιότητας της νοσηλείας.
Μελέτες δείχνουν ότι τα συστήματα CGM είναι ασφαλή και ακριβή στο νοσοκομειακό περιβάλλον και μπορούν να μειώσουν τόσο τα επεισόδια υπογλυκαιμίας όσο και υπεργλυκαιμίας. Συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης πριν και μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, γεγονός που σχετίζεται με καλύτερη ανάρρωση και λιγότερες επιπλοκές.Επιπλέον μειώνουν σημαντικά τον φόρτο εργασίας των νοσηλευτών.
Ποιότητα ζωής και μέλλον
Για πολλούς ανθρώπους με διαβήτη, το CGM δεν είναι απλώς μια τεχνολογική καινοτομία, αλλά ένα εργαλείο που προσφέρει ασφάλεια, αυτονομία και καλύτερη ποιότητα ζωής. Η δυνατότητα να γνωρίζει κανείς ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει με το σάκχαρό του μειώνει το άγχος και ενισχύει την αυτοδιαχείριση της νόσου.
Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται και γίνεται πιο προσιτή, το CGM αναμένεται να αποτελέσει βασικό πυλώνα της εξατομικευμένης ιατρικής στη διαχείριση του διαβήτη, φέρνοντας πιο κοντά τον στόχο της βέλτιστης γλυκαιμικής ρύθμισης και της καλύτερης υγείας για όλους.
